BUỒN BÃ THÌ THƯỜNG THẤY MỌI THỨ XÁM XỊT – MỘT LÝ THUYẾT VỀ TÂM LÝ HỌC MÀU SẮC

Sự suy sụp tinh thần được người ở các nước nói tiếng Anh liên hệ với sự nhìn – và màu sắc được dùng để lý giải cảm xúc – và mối quan hệ giữa chúng được thể hiện rất rõ trong tiếng anh. Khi suy sụp tinh thần, người ta thường nói mình “feeling blue” (cảm thấy buồn bã – blue còn đồng nghĩa với màu xanh dương), và người ta thường an ủi những người buồn bã bằng cách nói “lighten up” (hãy vui lên – lighten còn có nghĩa là làm cho sáng sủa lên). Mối liên hệ cũng có thể được tìm thấy trong nghệ thuật – thời của Picasso được mệnh danh là “Blue Period” (giai đoạn buồn bã). Sau cái chết của người bạn thân là Carlos Casagemas, Picasso vẽ một loạt tranh nổi bật là sắc xanh lạnh giá, thể hiện sự u sầu sâu sắc mà ông cảm thấy vào thời điểm đó.

Dù mối liên hệ giữa sự suy sụp về mặt tinh thần và màu sắc mang tính ẩn dụ về mặt ngôn ngữ, nhưng có một số bằng chứng cho thấy chúng thực sự có liên quan mật thiết với nhau. Gân đây nhất, các nhà nghiên cứu người Đức đã công bố một nghiên cứu mới trên tạp chí Biological Psychiatry. Nghiên cứu này chỉ ra rằng người trầm cảm ít nhạy cảm hơn với độ tương phản, và do đó họ cảm nhận thế giới xung quanh khác với những người khác. Nó cũng cho thấy rằng trầm cảm có thể được chuẩn đoán bằng các phép đo khách quan về hoạt động điện của mắt.

Các công trình nghiên cứu trước đây chỉ ra rằng có một mối liên kết về mặt sinh lý giữa sự suy sụp tinh thần và khả năng thị giác. Từ lâu, người ta đã biết rằng reserpine là một loại thuốc được dùng cho những người bị rối loạn tâm thần, người bị huyết áp cao để điều trị các triệu chứng trầm cảm ở người và gây ra sự nhạy cảm quá mức với ánh sáng ở nhiều loại động vật khác nhau. Các nghiên cứu khác chỉ ra rằng những bệnh nhân bị rối loạn tâm thần nặng (MDD – major depressive disorder) cũng có thể quá nhạy cảm với ánh sáng và điều này có thể được đảo ngược bằng thuốc chống trầm cảm. Cho thấy trầm cảm gây ra những thay đổi trong hoạt động điện của não để để phản ứng lại với các kích thích thị giác, và sự thay đổi này trong hoạt động có thể bị thay đổi bằng thuốc chống trầm cảm.

Năm ngoái, nhà thần kinh học Ludger Tebartz van Elst của đại học Freiburg và các đồng nghiệp của ông đã báo cáo rằng các bệnh nhân mắc MDD có xu hướng giảm sút sự nhạy cảm với độ tương phản, trong khi một nhóm các nhà nghiên cứu khác từ Yale cho thấy nhận thức chuyển động trực quan được cải thiện ở các bệnh nhân bị trầm cảm. Nhưng những thí nghiệm này không thể xác định liệu những thay đổi xuất hiện do sự thay đổi trong võng mạc hay do phần não xử lý thông tin thị giác tác động. Và bởi vì chúng dựa trên những kinh nghiệm có ý thức của người tham gia, các hiệu ứng được báo cáo có thể đã được cơ thể điều hỉnh hoặc được điều chỉnh dựa trên các cơ chế khác.

Đối với nghiên cứu mới nhất của họ, nhóm của van Elst đã tìm cách xác nhận những phát hiện trước đó bằng các phương pháp khách quan, và để xác định xem các quan sát của các bệnh nhân trầm cảm có thay đổi về độ nhạy của độ tương phản xảy ra ở mắt hay ở não. Họ chọn 40 bệnh nhân được chuẩn đoán mắc MDD và 40 người tình nguyện khỏe mạnh. Họ đưa cho những người tham gia các mẫu bàn cờ đen-trắng và chụp quang điện (PERG) để đo lường phản ứng của người tham gia đối với từng mẫu. PERG được sử dụng để đánh giá kích thích của các mẫu và trong trường hợp này, kích thước của nó là dấu hiệu của độ tương phản. Nó được ghi nhận tại giác mạc và được cho là đại diện cho hoạt động của các tế bào võng mạc, có liên quan đến việc xử lý sớm các thông tin thị giác và là nơi các sợi trục tạo các dẫn truyền thần kinh mang thông tin vào não.

Cụ thể, các nhà nghiên cứu tìm kiếm sự khác biệt giữa hai nhóm người tham gia trong việc nhận thức về độ tương phản, được xử lý bởi các tế bào võng mạc thích ứng với các sai biệt trong cường độ ánh sáng của cảnh để lượng thông tin được chiết xuất tối đa. Họ phát hiện ra sự khác biệt đáng kể trong hoạt động liên quan đến độ tương phản có lợi giữa các bệnh nhân bị trầm cảm và các bệnh nhân thông thường.  Những người tham dự được chuẩn đoán là mắc bệnh trầm cảm ít nhạy cảm về độ tương phản hơn hẳn những người bình thường. Việc suy giảm sự nhạy cảm đối với độ tương phản này được ghi nhận ở các bệnh nhân đã qua điều trị lẫn chưa qua điều trị. Tuy nhiên, những người sử dụng thuốc điều trị trầm cảm có phản ứng tốt hơn so với những người không dùng thuốc.

Hơn nữa, việc giảm độ nhạy với độ tương phản liên quan chặt chẽ với mức độ nghiêm trọng của bệnh trầm cảm – bệnh càng nặng thì độ nhạy càng thấp. Không có sự khác biệt giữa bệnh nhân bị trầm cảm tái phát và những người bị trầm cảm lần đầu tiên, cũng không có sự khác biệt giữa các bệnh nhân điều trị trầm cảm bằng các loại thuốc khác nhau. Cường độ điều trị, liều dùng thuốc, không ảnh hưởng đến sự suy giảm độ nhạy về tương phản quan sát thấy ở các bệnh nhân. Cuối cùng, các nhà nghiên cứu có thể dự đoán, với độ chính xác hơn 90%, những người tham gia đã được chẩn đoán bị trầm cảm trên cơ sở các bản ghi điện võng mạc của họ.

Đây là một nghiên cứu thí điểm, có thể ứng dụng trong việc kiểm tra sức khỏe tâm lý lẫn ứng dụng trong công việc chỉnh màu. Trong trường hợp này, để chỉnh màu tốt, người chỉnh màu nhất thiết phải giữ cho tình trạng sức khỏe tâm thần của bản thân tốt nhất. Các cảm xúc u buồn, rối loạn hưng cảm, rối loạn lưỡng cực đều không tốt cho công việc. Ngoài ra, màu sắc trong phim cũng có thể được điều chỉnh cho đúng với cảm xúc của nhân vật. Sự chán nản có thể khiến cho thế giới trở nên u ám hơn, sắc xanh xám nhiều hơn, ít màu sắc hơn.

Nguồn: scienceblogs.com

Pixel Factory sưu tầm và biên dịch

Tin liên quan