CHI TIẾT VỀ CÂN BẰNG TRẮNG VÀ NHIỆT ĐỘ MÀU

Cân bằng trắng trong điều kiện chỉ sử dụng một loại ánh sáng là một chuyện, nhưng cân bằng trắng khi dùng nhiều loại ánh sáng có nhiệt độ màu khác nhau thì lại là chuyện khác.

Khi nào thì máu trắng không thực sự là màu trắng? Khi nào thì nó chiếu vào một cảm biến máy quay chưa được chuẩn bị trước. Hiểu về sự khác biện về màu sắc giữa các nguồn sáng là điều quan trọng để có thể quay được những hình ảnh đẹp.

Khi đi dạo trên một con phố đêm, có lẽ bạn sẽ nhận ra những sự khác biệt quan trọng về nhiệt độ màu giữa các loại đèn nhân tạo. Khi mắt bạn quen với bóng tối, bạn sẽ nhận ra những sự khác biệt về màu sắc giữa các loại đèn xung quanh bạn. Các đèn chạy năng lượng mặt trời đặt ở trong vườn có màu hơi ngả sang xanh dương. Các đèn dùng trong nhà cho ánh sáng ngả sang màu cam. Bóng đèn hắt ra từ cửa sổ nhà bếp thường có màu ngả sang xanh lá. Các bóng đèn đường trông hơi hồng. Não của bạn cho phép bạn nhìn thấy sự khác biệt, dù rằng, về cơ bản những ánh sáng đó đều là ánh sáng trắng.

Khoa học cho chúng ta biết rằng ánh sáng là một dải quang phổ lớn bao gồm các bước sóng mà chúng ta nhìn thấy được lẫn các bước sóng vô hình, từ tia cực tím đến tia hồng ngoại. Các màu ở giữa là toàn bộ màu sắc của cầu vồng, được phân loại theo nhiệt độ màu tính bằng thang đo kelvin (k). Trên thang đo này, ánh sáng đèn sợi đốt có nhiệt độ màu ở vào khoảng 3200k. Ánh sáng mặt trời trung bình là 5600k. Ánh sáng lúc bình minh và hoàng hôn thường ấm hơn, nhiều sắc đỏ hơn, có nghĩa là nó có nhiệt độ màu thấp hơn. Vào một ngày trời u ám, ánh sáng ban ngày có nhiệt độ màu cao hơn, khiến chúng ta cảm thấy mát mẻ hơn và ánh sáng thì có hơi hướng ngả về màu xanh dương.

Thường thì não của bạn sẽ tự động sữa chữa những khác biệt về nhiệt độ màu, nhưng máy quay của bạn thì không được như vậy. Nó chỉ ghi lại những màu sắc đi vào ống kính. Dù các camera kỹ thuật số có chế độ cân bằng trắng tự động, nhưng nếu có nhiều nguồn sáng với nhiệt độ màu khác nhau tại địa điểm quay, bạn sẽ nhận được kết quả khá là kỳ quặc. Đây là lúc mà bạn đau đớn học được một bài học rằng không phải cái gì cũng có thể được khắc phục trong hậu kỳ.

Một số lời khuyên hữu ích

Chúng tôi phỏng vấn John Turner, Technical Services Manager của KLAS-TV tại Las Vegas, Nevada. Anh từng học tại USC School of Cinematographic Arts và đã làm việc trong ngành truyền hình từ năm 1985. Anh đã thực hiện rất nhiều dự án và gặp phải mọi loại tình huốn, từ chiến tranh, thiên tai cho đến quay các phiên xét xử tại tòa án và cả lễ nhậm chức của tổng thống.

John cho biết, một trong những tình huống thách thức nhất là tại các nhà hát.

“Thường thì trên sân khấu, người ta kết hợp nhiều loại đèn, và điều này làm tôi phát điên. Sự kết hợp nhiều đèn với tất cả mọi nhiệt độ màu trong một cảnh khiến cho bạn bối rối không biết nên set nhiệt độ màu trên camera như thế nào.”

Hầu hết các sân khấu dùng đèn sợi đốt, nhưng không phải là tất cả. Một số nhà hát dùng đèn spotlight loại HMI (Hydrargyrum medium-arc iodide) và chúng có cùng nhiệt độ màu với ánh sáng ban ngày. Bạn cũng có thể thấy một số loại đèn LED mới được sử dụng. Ngoài ra, ánh sáng trên sân khấu cũng được điều chỉnh bằng gel. Tất cả những điều này sẽ có thể gây rắc rồi với máy quay kỹ thuật số.

Vậy thì bạn phải làm gì?

“Bân bằng và cân bằng thường là việc bạn thường xuyên phải làm bởi trạng thái ánh sáng thường xuyên thay đổi.”

Cân bằng hành động

Bước đầu tiên là phải học cách điều chỉnh cân bằng trắng của máy quay. Bạn cần phải tìm được cái gì đó có màu trắng hoặc ít nhất là trung lập, như một mảnh giấy, một bức tường màu trắng. Đối với các máy quay kỹ thuật số thông thường, bạn sẽ tìm thấy thiết lập cân bằng trắng trong menu hoặc một nút bấm ở trên thân máy. Trên các máy DSLR, cân bằng trắng có thể phức tạp hơn một xíu. Điều quan trọng là bạn phải chắc chắn rằng mình đang thiết đặt cân bằng trắng dựa trên nguồn sáng chính. Đừng chĩa máy quay về hướng bức tường trắng, bởi nó không có cùng điều kiện ánh sáng với chủ thể của bạn.

Bạn nên thử nghiệm máy quay của mình trong nhiều điều kiện khác nhau. Bạn cần phải cân bằng trắng một cách thoải mái và biết được kết quả mà bạn sẽ nhận được. Hãy thử đi vào bếp và quay cùng một chủ thể với nhiều điều kiện ánh sáng khác nhau. Đầu tiên, tắt tất cả các đèn trong nhà và mở tất cả các cửa sổ vào khoảng giữa trưa. Điều chỉnh cân bằng trắng của máy quay và quay một vài giây để lưu trữ thông tin về màu sắc. Sau đó, thử lại vào lúc hoàng hôn. Tiếp theo, bật một – hai đèn trong nhà và thử lại. Cuối cùng, đóng tất cả các cửa sổ, chờ cho đến khi trời tối hẳn và dùng các đèn có sẵn trong nhà bếp. Xem lại các video và ghi chú lại những sự khác biệt.

Hình ảnh đúng

John Turner cho chúng ta biết rằng cuối cùng việc thì việc thiết đặt cân bằng trắng dựa trên những mong muốn của chúng ta về việc hình ảnh cuối cùng trông sẽ như thế nào.  “Hãy tự hỏi bản thân rằng điều gì quan trọng với hình ảnh này? Bạn định nói lên điều gì thông qua hình ảnh này? Điều này sẽ giúp bạn hiểu rõ tầm quan trọng của ánh sáng trong cảnh.

Anh nói rằng, trong báo chí, sự lựa chọn thường khác với trong quay phim. “Những người chụp ảnh tin tức thường có xu hướng muốn giữ cho hình ảnh càng tự nhiên và trung tính càng tốt. “Giữ cho nó thuần khiết” có nghĩa là có gì thì xài nấy. Không thêm thắt bất cứ yếu tố nhân tạo nào. Vậy nên, việc quan trọng là phải xác định được chủ thể mà bạn đang chụp và nhiệt độ màu của ánh sáng hiện tại.”

Hãy tìm hiểu kỹ về điều bạn đang tập trung vào và chú ý đến nguồn sáng đang chiếu vào chủ thể. Nguồn sáng chính là gì? Lấy ví dụ là bạn đang quay trong một văn phòng với một cửa sổ lớn. Ngoài ra còn có các đèn huỳnh quang lắp trên trần nhà và các đèn sợi đốt đặt trên bàn. Nguồn sáng chi phối có lẽ là cửa sổ. Thử tắt bớt đèn bàn và đèn huỳnh quang, và cân bằng trắng theo ánh sáng từ cửa sổ.

Sai một ly đi một dặm

“Tôi sẽ dùng một đèn với filter hoặc gel 5600 độ và thiết đặt cân bằng trắng theo ánh sáng ngoài trời.” Anh nói, color correction chính là chìa khóa.

Bạn có thể chỉnh màu ánh sáng với một số công cụ đơn giản. Bạn có thể dùng các loại đèn có sẵn trong bộ công cụ của bạn. Bạn cũng có thể đến các cửa hàng bán đồ điện để mua các loại đèn huỳnh quang hoặc các loại đèn gia dụng phổ biến. Nếu bạn muốn dùng đèn chuyên dụng, hãy đảm bảo bạn có các đèn nằm trong dải nhiệt độ màu từ 3200k đến 5600k

Một công cụ cơ bản khác nữa là gel. Một vài tấm gel có thể thay đổi cả cuộc chơi. Bạn đặt một tám phía trước đèn và bạn có thể thay đổi nhiệt độ màu của ánh sáng do đèn phát ra ngay lập tức. Nếu bạn có một đèn tỏa nhiều nhiệt, hãy đảm bảo là bạn đặt gel cách đèn một khoảng đủ xa để không bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ, nếu không nó sẽ chảy. Có các tấm gel lớn cho phép bạn dán lên cửa sổ nếu cần thiết.

Tuy nhiên, ngày nay, nhờ sự xuất hiện của đèn LED, bạn có thể điều chỉnh thiết đặt nhiệt độ màu. Turner nói: “Chúng nhỏ nhưng mạnh mẽ, tiêu tốn ít điện năng, có khả năng đều chỉnh màu sắc và không bị nóng. Một đèn LED nhỏ có thể tạo ra những thay đổi lớn khi xuất hiện các vấn đề khi kết hợp nhiều đèn khác nhau.

Học những điều căn bản

Cuối cùng, John nói rằng, luôn quan sát và học hỏi là những thói quen quan trọng. Anh cũng đưa ra một quan điểm khá độc đáo: “Tìm hiểu các nguyên lý cơ bản của âm thanh, ánh sáng, bố cục, khung hình và dựng. Các yếu tố khác ảnh hưởng đến ánh sáng như thế nào? Tất cả mọi thứ. Âm thanh liên quan đến ánh sáng cũng giống như cách hình ảnh về một cây kem gợi cho chúng ta vị của nó. Bản chất câu chuyện và cách kể chuyện cũng ảnh hưởng đến thiết đặt ánh sáng, concept thể hiện và việc thiết đặt tone cho một hoàn cảnh cụ thể nào đó.”

Vì vậy, hãy quan sát ánh sáng xung quanh bạn và học từ những sai lầm trong việc làm ánh sáng của mình.

Các lựa chọn

Đây là một số thông tin cơ bản về các loại gel và cách sử dụng.

  • CTB (color temperature blue) được dùng để tăng nhiệt độ màu của đèn sợi đốt cho khớp với ánh sáng ban ngày ở mức 5600k
  • CTO (color temperature orange) dùng để hạ nhiệt độ màu của ánh sáng ban ngày để phù hợp với nhiệt độ màu của đèn sợi đốt ở mức 3200k
  • Minus Green được dùng để loại bỏ sắc xanh của đèn huỳnh quang để phù hợp với các nguồn sáng khác
  • Plus Green dùng để thêm sắc xanh lá cho ánh sáng từ đèn sợi đốt hoặc ánh sáng ban ngày để hợp với đèn huỳnh quang

Nguồn: Video Maker

Pixel Factory sưu tầm và biên dịch